تبلیغات
همه چیز درمورد کم شنوایی Every thing about hearingloss - استراتژی پیشگیری از ناشنوایی
دست به دست هم دهیم تا دنیای بهتری برای کودکان کم شنوا بسازی(دکترگیتامولّلی )

نگارش در تاریخ جمعه 30 آبان 1393 توسط دکتر گیتا موللی

     در زندگی روزمره, شنوایی و بینایی مهمترین حواس برای انجام فعالیتهای روزانه افراد هستند. افراد با كمك این دو حس از زبان و گفتار استفاده می كنند, با دیگران ارتباط برقرار می كنند و از رویدادها آگاه می شوند. به همین دلیل چگونگی شنوایی و بینایی افراد معرف كیفیت زندگی آنان است. این حواس ممكن است در اثر عوامل ارثی, بالا رفتن سن, بیماری ها و صدمات وارده آسیب ببینند و یا كاملا" از بین بروند. این آسیب ها می تواند بتدریج در طی دوره ای از زندگی یا بصورت ناگهانی در طی یك حادثه ایجاد شود.

     مشكلات شنوایی تأثیرات عمیقی بر ارتباطات بین فردی, تحصیلات, اشتغال به كار و روابط اجتماعی افراد بر جای می گذارند. و از نظر اقتصادی افراد و جوامع را متأثر
می كنند. با توجه به اینكه اختلالات شنوایی بندرت قابل درمان اما در اكثر موارد قابل پیشگیری اند. ( هاگر
, 2001 ؛ گریسی, 2003 )

     امروزه پیشگیری از آسیب های شنوایی و بینایی و وضعیتهای ناتوان كننده ناشی از آنها در رأس مهم ترین برنامه های بهداشتی كشورها قرار داد . این كار از طریق ارتقاء شیوه های پیشگیری, تشخیص و درمان و ارائه راهكارهای مؤثر و توانبخشی میسر است.

 

مشخصات دموگرافیك كم شنوایی

     در بررسی های مركز ملی اطلاعات آمار بهداشتی بیشتر كم شنوایی ها مربوط به سالمندان (بالای 65 سال ) بوده است و با افزایش سن میزان جمعیت افراد كم شنوا افزایش می یابد. ( ژوزف1 , 2002 )

     از میان 20 میلیون افراد كم شنوای شناسایی شده در ایالات متحده تنها 550 هزار نفر ناشنوا محسوب می شوند. معیار ناشنوایی در چنین بررسی هایی معمولا" اینست كه فرد با استفاده از وسایل تقویت كننده شنوایی هم نتواند از شنوایی اش استفاده مفید ببرد. بررسی های اخیر حاكی از اینست كه در سالهای اخیر سن آغاز كم شنوایی بشدت در حال كاهش است و این بدلیل كم شنوایی های ناشی از سر و صدای زیاد (نویز) در جهان متمدن امروزی است. ( طرح انسان سالم 2010 )

     شیوع كم شنوایی بر حسب جنس متفاوت و در مردان بیش از زنان است. این نسبت 5/10 درصد در مردان و 8/6 درصد برای زنان است . هر چه سن افزایش می یابد تعداد مردان دچار كم شنوایی بیش از زنان می شود ( به دلیل كم شنوایی های ناشی از شغل). (ژوزف , 2002 )

     از نقطه نظر نژادی, سفیدپوستان دو برابر سیاه پوستان دچار كم شنوایی اند (4/9% میزان شیوع كم شنوایی در سفیدپوستان در مقابل 2/4% شیوع در سیاه پوستان) (ژوزف, 2002) .

     همچنین درصد كم شنوایی با افزایش میزان تحصیلات خانواده, كاهش می یابد و در افراد زیردیپلم بیشترین درصد را دارد .

     شیوع كم شنوایی با میزان درآمد خانواده هم نسبت عكس دارد. هرچه درآمد خانواده بیشتر, میزان شیوع كم شنوایی كمتر است.

     میزان شیوع كم شنوایی در جوامع روستایی (جمعیت كمتر از 000/50 نفر) بیش از جوامع شهری است. هر چه جمعیت شهر بیشتر و شهر محل سكونت بزرگتر باشد درصد كم شنوایی كمتر است ( هالت, 1994 ؛ آلپینر و مگ كارتی, 2002 )

 

سن شروع كم شنوایی

     در بررسی مركز اطلاعات و آمار ایالات متحده, تقریبا از هر 4 نفر دچار كم شنوایی 3 نفر آنها پس از 18 سالگی دچار كم شنوایی شده اند ( ژوزف, 2002 )

میزان شیوع و وقوع كم شنوایی در كودكان

     در حدود 28 میلیون نفر در ایالات متحده درجاتی از كم شنوایی دارند كه 80% از این كم شنوایی ها غیرقابل برگشت است. بیش از یك میلیون كودك در ایالات متحده كم شنوایی دارند. 5% از كودكان زیر 18 سال كم شنوا هستند ( مركز آمار و اطلاعات بهداشتی ایالات متحده, 2006 ).

     یك نوزاد از هر 22 نوزاد متولد شده دارای نوعی اختلال شنوایی است. و از هر 1000 نوزاد متولد شده به طور متوسط 1 الی 6 نفر دچار كم شنوایی شدید تا عمیق هستند. 83 كودك از هر 1000 كودك در ایالات متحده به حدی كم شنوایی دارند كه از نظر آموزشی دچار اشكالاتی اند. از میان هر 1000 دانش آموز مدرسه رو, 7 نفر دارای كم شنوایی دوطرفه و 19 ـ 16 نفر دارای كم شنوایی یكطرفه اند كه بطور جدی آموزش آنان را متأثر می كند.

     در میان كودكان مدرسه رو, از هر 1000 كودك 9 تن دچار كم شنوایی شدید تا عمیق و 10 تن دچار كم شنوایی حسی عصبی دائمی اند. تقریبا" 30% كودكان كم شنوا, علاوه بر كم شنوایی دارای معلولیت دیگری نیز هستند ( مركز آمار و اطلاعات بهداشتی ایالات متحده, 2006).

     توجه به آمارهای فوق نشان دهنده تعداد بسیار زیاد افراد كم شنوا در جوامع است. معلولیتی پنهان و خاموش كه بی توجهی به آن معلولیت های بسیار ناتوان كننده ارتباطی را در پی خواهد داشت. متأسفانه تاكنون آمار جامع و دقیقی از میزان كم شنوایی در كشورمان در دست نبوده است .

 

علل كم شنوایی

     تشخیص علت كم شنوایی در كودكان غالبا" بسیار مشكل است و معمولا" علل بسیاری برای آن می توان درنظر گرفت. به همین دلیل در بسیاری از كودكان ناشنوا, علت كم شنوایی همواره ناشناخته باقی می ماند.

     تعیین علت دقیق كم شنوایی دوران كودكی مستلزم ارزیابی های تشخیصی دقیق, تاریخچه گیری, ارزیابی های فیزیكی و آزمایشگاهی بسیار, سی تی اسكن یا MRI و مشاوره های تخصصی با كارشناسان مربوطه است. این ارزیابی ها بسیار گران قیمت بوده و غالبا" بطور دقیق علت كم شنوایی كودك را مشخص نمی كند. (استفان1 و همكاران, 2001 )

     علل كم شنوایی ممكن است به علل پیش از تولد ( ارثی و یا از زمان شكل گیری نطفه تا تولد) علل هنگام تولد و علل پس از تولد ( آلت بی ) تقسیم گردد. تقریبا" 50% كم شنوایی ها منشاء ارثی دارند ( 3/1 كم شنوایی های سندرمی و 3/2 كم شنوایی های غیرسندرمی ). 80 ـ 70% از كم شنوایی ها از همان روزهای اول پس از تولد وجود دارد و قابل شناسایی است. ( والش2 و همكاران, 2000 ؛ آلپینر3 و مك كارتی4, 2002)

     مهمترین عوامل خطرساز برای كم شنوایی بدو تولد عبارتند از تاریخچه خانوادگی كه نشان دهنده وجود كم شنوایی در خانواده نزدیك باشد, عفونت های رحمی مادر در طی بارداری, بدشكلی های فكی ـ جمجمه ای, بالا بودن میزان بیلی روبین خون ( به حدی كه نیاز به تعویض خون كودك باشد), وزن تولد كمتر از 5/1 كیلوگرم, مننژیت باكتریایی, آبگار 4 ـ 0 در دقیقه اول و آبگار 6 ـ 0 در دقیقة پنجم, استفاده از داروهای اتوتوكسیك (داروهایی كه اثرات سوئی روی سیستم گوش داخلی دارند مانند جنتامایسین و بسیاری از آنتی بیوتیك ها ), استفاده از دستگاه تهویة مكانیكی برای نوزاد ( بیش از 5 روز) و هر نشانه ای از وجود كم شنوایی حسی عصبی در نوزاد ( آلپینر و مك كارتی, 2002) .

     كم شنوایی شایع ترین بیماری ژنتیكی مادرزادی است. 60% از ناشنوایی ها علل ژنتیكی دارند كه غالبا" ناشی از موتاسیون تك ژنی اند. 30% ناشنوایی های ژنتیكی علل سندرمی و 70% علل غیرسندرمی دارند. دانش امروز به ما اجازه داده است در دهه های اخیر از بسیاری از علل ژنتیكی كم شنایی آگاه گردیم. اكنون بیش از 400 نوع ژن كم شنوای شناخته شده اند ( و بسیاری هم هنوز ناشناخته اند ) از این رو بندرت كم شنوایی قابل درمانی وجود دارد ( ورتز1, 2000 ) .

     كم شنوایی های ژنتیكی ممكن است در بدو تولد مشخص نباشند اما در سالهای بعد خود را نشان دهند. از این رو بسیاری از انواع كم شنوایی پس از دوران زبان آموزی (كم شنوایی های پیشرونده) نیز منشاء ژنتیكی دارند.

     بنابراین بهتر است تشخیص كم شنوایی و آزمایشهای مربوطه به ویژه برای كودكانی كه مهارهایی خطر كم شنوایی را دارند در سالهای بعد از تولد هم تكرار گردد.

     علل كم شنوایی های پیشرونده ممكن است ژنتیكی یا غیر ژنتیكی باشند. موارد غیرژنتیكی كم شنوایی های پیشرونده عبارتند از : ابتلا به بیماری ها ( مانند مننژیت), استفاده از داروهای اتوتوكسیك, قرار گرفتن در معرض اصوات بلند, عفونت های گوش میانی ( ورتز, 2000 ) .

     كم شنوایی ممكن است در عین حال اكتسابی باشد. كم شنوایی های اكتسابی در 3 مرحله امكان وقوع دارند : زمان بارداری, هنگام تولد و پس از تولد . مهمترین عوامل عفونی ایجاد كم شنوایی عبارتند از : سرخك, سرخجه, سیتومگالو ویروس و مننژیت باكتریایی, توكسوپلاسموز و سیفلیس. مشكلات حین تولد عبارتنداز : ضربات, كمبود اكسیژن , تولد نارس یا زودرس, زایمانهای طولانی, عفونت های مادر در حین زایمان و ... ( استفان, 2001 , لاری1, 2000 ) .

     امروزه پیشرفت فن آوری سبب شده است بسیاری از موارد نوزادان دیررس, زودرس یا نارس زنده بمانند. اما این كودكان در معرض ابتلا به بسیاری از موارد معلولیت زا و بیماریها از جمله ابتلا به كم شنوایی اند. همچنین بسیاری از نوزادان مبتلا به اختلالات كروموزومی كه پیش از این زنده باقی نمی ماندند, با استفاده از پیشرفتهای علم پزشكی زنده می مانند ( آدمیرال2, 1999 ).

     تقریبا" برای 30% همه موارد كم شنوایی علت خاصی شناسایی نمی شود و این میزان در بسیاری از بررسی ها یكسان بوده است ( آدمیرال , 1999 ؛ هالش, 2000 ؛ لاری, 2000 ؛ آلپینر و مك كارتی, 2002 ) .

     یكی دیگر از علل وقوع كم شنوایی اكتسابی پس از تولد كه پیش از این هرگز به آن اشاره نشده بود, كم شنوایی ناشی از سر و صدای زیاد ( نویز ) است. بروك هاوسر1 و همكارانش ( 1992 ) در بررسی خود به نتایج تكان دهنده ای دست یافتند. آنها نشان دادند كودكانی حتی در سن 14 ماهگی دچار آسیب غیرقابل برگشت شنوایی خود شده بودند. این آسیب در اثر سوار شدن بر موتور سیكلت هایی با صدای گوش خراش و یا قرار گرفتن در اتومبیل والدین خود بوده است كه درون اتومبیل شان آهنگ را با صدای بسیار بلند گوش می داده اند ( ضبط صوتهای قوی و بلندگوهای استریو) ( والش, 2000؛ بروك هاوسر, 1992 ).

     مهمترین علل اصلی كم شنوایی در دانش آموزان مدارس استثنایی در بررسی مركز اطلاعات و آمار ایالات متحده به این ترتیب بوده است :

     13% در اثر عوامل ارثی, 7/8% عوامل مربوط به دوره بارداری / هنگام زایمان, 1/8% مننژیت ( 1س از تولد ) و سپس دیگر عوامل ایجاد كم شنوایی .

     از نظر زمان شروع كم شنوایی 4/47% موارد مادرزادی و 2/23ظ5 اكتسابی (1/8% مننژیت ) بوده اند. از میان عوامل مادرزادی 13% ارثی, 7/8% عوامل دوره بارداری/ زایمان, 1/2% سرخك, 3/1% سیتومگالوویروس و باقی موارد ناشناخته بوده اند (مركز آمار و اطلاعات ایالات متحده, 2006) .

     در حقیقت می توان گفت ابتلا به سرخك و مننژیت مهمترین علل كم شنوایی های اكتسابی پس از تولداند. میزان بروز كم شنوایی در بیماران مبتلا به مننژیت باكتریایی بین 6 تا 22 درصد گزارش شده اند ( والش, 2000 ) .

     علل اصلی كم شنوایی های اكتسابی در بزرگسالان عبارتست از 33% از موارد در اثر شنیدن اصوات بلند, 28% در اثر سالمندی (پیرگوشی), 1/17% عفونت ها, آسیب ها و تصادفات ( 2/12% عفونت ها و 9/4% صدمات وارده ), 4/4% كم شنوایی مادرزادی و 8/16% دیگر عوامل ( مركز آمار و اطلاعات بهداشتی ایالات متحده, 2006) . انجمن شنوایی و زبان و گفتار امریكا ( ASHA )1 این علل را بیماری ها, داروها, سر و صدای بلند, ضربات و پیرگوشی بیان كرده است ( انجمن شنوایی و زبان و گفتار امریكا, 2006).

 

استراتژی های پیشگیری از ناشنوایی

     گرچه نیمی از ناشنوایی ها و اختلالات شنوایی قابل پیشگیری اند اما تقریبا" 278 میلیون نفر در سراسر جهان با اختلالات شنوایی ناتوان كننده ( كم شنوایی متوسط یا بیشتر در گوش بهتر خود) زندگی می كنند ( سازمان بهداشت جهانی, 2006). تعداد بسیار بیشتری نیز دچار كم شنوایی ملایم یا بیماری های گوش اند. یك چهارم كم شنوایی ها در طی دوران كودكی آغاز می شود و 80% از ناشنوایان و افراد دچار اختلالات شنوایی در كشورهای كم درآمد و در حال توسعه زندگی می كنند.

     مشكلات شنوایی تأثیرات عمیقی بر ارتباطات بین فردی, تحصیلات, اشتغال به كار, روابط اجتماعی افراد برجای می گذارند ( لاری, 2999 ؛ آلپیز و مك كارتی, 2002) .

     پیشگیری از ناشنوایی مستلزم درك علل و آسیب شناسی كم شنوایی, آگاهی از میزان پراكندگی و جمعیت شناسی آن و تهیه نقشه پراكندگی آن در منطقه موردنظر است. در عین حال ارتقاء آگاهی عموم مردم و متخصصان جامعه از دیگر موارد است. در اینجا ابتدا به برنامة انسان سالم 2010 و برنامه های پیشگیری از ناشنوایی سازمان بهداشت جهانی اشاره می شود و سپس راهكارهای مؤثر در كشورمان مورد بحث قرار خواهند گرفت .

 

طرح انسان سالم سال 2010 1؛ شنوایی سالم

     طرح انسان سالم سال 2010 یك برنامه پیشگیری از بیماری هاست كه برای همه ملتها طراحی شده است . در این طرح اهداف بهداشتی خاصی برای سلامت انسان ها در نظر گرفته شده است كه مهم ترین تهدیدهای بهداشتی قابل پیشگیری را شناسایی می كند و یا اجرای اهداف موردنظر این تهدیدها را كاهش می دهد. بیش از 350 سازمان و 250 مؤسسه بهداشتی در این طرح شركت دارند.

     طرح انسان سالم سال 2010 اشخاص, اجتماعات و كارشناسان ـ در حقیقت همه ما ـ را به یاری فرا می خواند تا دست در دست هم برای رسیدن به طول عمر بیشتر همراه با سلامت و بهداشت مناسب تلاش كنیم.

     اهداف اصلی طرح انسان سالم در سال 2010 عبارتند از :

هدف 1 ـ افزایش طول عمر انسان سالم و بهبود كیفیت آن

هدف 2 ـ كاهش ناهمسانی موجود در استفاده از خدمات بهداشتی

    این اهداف خود به بخش های متعددی تقسیم می شوند. در زمینه شنوایی هدف اصلی, بهبود سلامت شنوایی از طریق پیشگیری, شناسایی زودرس, درمان و توانبخشی اختلالات شنوایی است.

 

موضوعات مطرح در برنامه شنوایی سالم

-         ارزیابی و غربالگری شنوایی نوزادان

-         اوتیت میانی

-         توانبخشی اختلالات شنوایی

-         ارزیابی شنوایی

-         ارجاع جهت ارزیابی و درمان پزشكی

-         حفاظت شنوایی

-         كم شنوایی ناشی از نویز در كودكان

-         كم شنوایی ناشی از نویز در بزرگسالان

     افزایش تعداد نوزادانی كه تا یك ماهگی مورد غربالگری شنوایی قرار می گیرند, تا 3 ماهگی ارزیابی شنوایی شناسی دقیق می شوند و پیش از 6 ماهگی در مراكز خدمات مداخله ای مناسب ثبت نام كرده اند ( برنامه انسان سالم, 2010 ).

     در این دوره, مغز در حال رشد و بلوغ است. مهارتهای لازم جهت آشنایی مؤثر با زبان بستگی به میزان دریافت و استفاده از این ابزارهای ارتباطی دارد. تشخیص زودهنگام ناشنوایی یا ضایعه شنوایی مهمترین عامل جهت جلوگیری و كاهش اختلال یا تأخیر زبانی در كودكان ناشنوا و سخت شنواست.

     می توان مداخله یا توانبخشی مناسب را زمانی آغاز كرد كه مغز در حال رشد, آمادگی لازم را دارد. تشخیص و مداخله زودهنگام بر میزان درك كودك و استفاده وی از زبان در تمام طول زندگی اش مؤثر است.

     به طور استاندارد تخمین زده می شود كم شنوایی مادرزاد در یك نوزاد از هر 1000 نوزاد زنده وجود دارد. البته میزان شیوع كم شنوایی در مطالعات مربوط به برنامه های غربالگری شنوایی نوزادان بیش از این مقادیر است و به میزان 2 تا 3 در هر 1000 تولد زنده می رسد. این داده ها كودكانی را كه با شنوایی هنجار به دنیا می آیند و كم شنوایی پیشرونده یا با شروع دیررس دارند, دربر نمی گیرد. كم شنوایی از رشد خود به خودی زبان گفتاری در كودك جلوگیری می كند. بیش از 50 درصد از اختلالات شنوایی دوران كودكی منشاء ژنتیك دارند. تشخیص هر چه سریع تر كم شنوایی در نوزادان برای رشد طبیعی كودك, رشد روانی ـ اجتماعی و موفقیت های بعدی وی در مدرسه حائز اهمیت حیاتی است .

      میانگین سن تشخیص کم شنوایی در شیرخواران و کودکان از 36- 14 ماه است . این تاخیر در تشخیص سبب می شود زمان آغاز توانبخشی به تعویق افتد و مغز زمان حیاتی جهت رشد مهارتهای زبانی و کسب گفتار و زبان را از دست بدهد . تقریباً 15% کودکان دچار نوعی کم شنوایی فرکانس بم یا فرکانس زیر هستند. راهکارهای مداخله ای یا توانبخشی بستگی به نوع کم شنوایی ، سن ، شروع کم شنوایی ، خدمات در دسترس و نظر خانواده دارد . این راهکارها عبارتند از سمعک ، تجهیزات کمک شنوایی ، آموزش شفاهی شنیداری ، آموزش زبان اشاره یا گفتار نشانه دار ، کاشت حلزون یا ترکیبی از این تجهیزات و راهکارها .

                                                                               ادامه..........




 
 

 

آخرین پست ها
 

- سوالات رایج درمورد کاشت حلزون(نقل از صفحه تلگرام کاشت حلزون های موفق )

- اصول روش AVT

- آزمایش های شنوایی با سمعك

- ادیوگرام

- پاسخ ساقه مغز شنوایی ( ABR )

- اتو اكوستیك ایمیشن ( OAE )

- ادیومتری گفتاری

- آزمون ادیومتری صوت خالص

- آزمون رفلکس اکوستیک

- تمپانومتری

- مروری بر آزمون‌های شنوایی شناسی

- آشنایی با انواع آزمایش‌های شنوایی

- وزوز گوش (Tinnitus)

- کم‌شنوایی حسی عصبی

- کم‌شنوایی انتقالی

- علل و انواع اختلالات شنوایی

- شنوایی و صوت

- عملکرد سیستم شنوایی

- کوش داخلی

- سیستم شنوایی

- راهكارهای افزایش طول عمر سمعك

- مشاوره ژنتیك درکم شنوایی

- علل ایجاد كم شنوایی

- مشکلات جوانان ناشنوا برای یافتن شغل مناسب چیست؟

- چطور میشود برای کودک شیرخوار کتاب خواند؟

- نوجوان ناشنوایم به تازگی با ناشنوایی و سمعکش مشکل پیدا کرده.چکارکنم؟

- آیا کودک کم شنوای من آمادگی ورود به مدرسه عادی را دارد؟

- کودکان کم شنوا در میان همسالانشان

- توصیه هایی برای والدین کودکان کم شنوا بیرون از خانه

- آیا فرد با کاشت حلزون میتواند در فعالیتهای ورزشی شرکت کند؟

آرشیو کامل آخرین پست ها


 




 

 

 
.: Professional Themes in SWEET KISS :.
SWEET KISS