تبلیغات
همه چیز درمورد کم شنوایی Every thing about hearingloss - نوروسایکولوژی لب خوانی
دست به دست هم دهیم تا دنیای بهتری برای کودکان کم شنوا بسازی(دکترگیتامولّلی )

نگارش در تاریخ شنبه 22 آذر 1393 توسط دکتر گیتا موللی

در سالهای اخیر اكثر پژوهش ها پیرامون گفتارخوانی ، متمركز بر جنبه های نوروسایكولوژی و كشف ارتباطات مغزی آن گشته است .

     ادعاهای قبلی، مبنی بر وجود ارتباطی بین سرعت عصبی بینایی و جنبه های مهارت در گفتارخوانی ( به عنوان مثال ، سمار و همكاران ، 1983 ) ، در پژوهش های رونبرگ و همكاران (1989 ) تایید نشد . تصویر پیچیده ای وجود دارد زیرا رونبرگ و همكاران ، ارتباط چشمگیری بین تمایز واژه های منفرد و الفبای دستی در دامنه های قله به قله عصبی بینایی نیافتند . علاوه بر این ممكن است مناطق پائین تر مغزی درگیر این پدیده ها باشند . مید و لاپیدویس ( 1989 ) گزارش كردند در 62 كودك با شنوایی هنجار و كم شنوایی ملایم تا متوسط با میانگین سنی 4/10 سال ، توانایی گفتار خوانی جملات، به طور معناداری با میزان افتراق روانشناختی همبستگی نشان می هد . نتایج بررسی ها حاكی از این است كه عملكرد گفتارخوانی با افزایش قابل توجه میــــزان هوشیاری فرد بهبود می یابد . این نتیجه گیری با یافته های سمار و سیمز ( 1984 ) نیز همخوانی داشت .

     لب خوانی ، یك توانایی طبیعی است . گر چه كارآیی آن مبهم و پوشیده باقی مانده است . زیرا هنوز ارتباط دقیقی بین لب خوانی و دیگر فعالیتهای شناختی یافت نشده است .

     اساس نوروسایكولوژی لب خوانی چیست ؟ كمپل ( 1986 الف ) طی پژوهشی اذعان كرد در دانشجویان شنوای راست دست ، جور كردن تصویر یك سمت چهره با صوت گفتاری شنیده شده از طریق نیمكره راست بهتر از نیمكره چپ بود . این امر حاكی از اینست كه تخصص پردازش چهره كه مربوط به نیمكره راست است ، به طور فعالی درلب خوانی نقش دارد . اما پژوهش دیگری روی بیماران نوروسایكولوژیك دقیقاً عكس این نتایج را نشان داد ! خانم “ ت ” كه لب خوانی ضعیفی داشت ، دچار ضایعه نیمكره چپ بود و در دیگر جنبه های پردازش چهره مشكلی نداشت اما خانم “ د ” كه ضایعه نیمكره راست داشت ، لب خوان خوبی بود اما قادر به شناخت چهره نبود . بررسی این بیماران وجود عملكرد تفكیكی دوگانه ای نشان میداد به دیگر سخن ، پردازش چهره ها برای اطلاعات غیر كلامی ( تشخیص هویت و بیان چهره ای ) و پردازش چهره جهت اطلاعات كلامی ( گفتار خوانی ) ممكن است در " مدلهای شناختی " متفاوتی صورت گیرند و از لحاظ عملكردی از هم جدا باشند ( كمپل ، 1986 ب ) .

      بنابراین به نظر می رسد برخی از قسمتهای نیمكره چپ به همان اندازه در گفتار شنیداری اهمیت داشته باشند كه در استخراج موثر گفتار دیداری حائز اهمیت اند . در كل درك شكل لب از تصاویر چهره ها حتی در مراحل ابتدایی بیشتر با نیمكره چپ صورت می گیرد نه ، نیمكره راست و بر عكس شناسایی چهره مربوط به نیمكره راست است ( كمپل ، 1996 ) .

      ممكن است لب خوانی ، جنبه منحصر به فردی از پردازش چهره باشد . بیشتر مشاهدات حاكی از آن است كه لب خوانی و پردازش شنیداری گفتار از منبع مشتركی استفاده می كنند كه ماهیتی آواشناختی ( گرچه Supramodal ) دارد و این منبع تشكیل دهنده اصلی آن چیزی است كه از عملكرد حافظه كوتاه مدت برای مواد شنیده شده و لب خوانی شده می دانیم ( كمپل ، 1990 ؛ شی گنو1 ، 2000) . بنابراین سطح مشتركی از درك دیداری وجود دارد كه لب خوانی طبیعی و دیگر فعالیتهای پردازش چهره را در بر

می گیرد . ولی به عنوان مثال برای خواندن یك متن ضروری نیست و بر عكس سطحی از تجزیه و تحلیل دیداری وجود دارد كه برای لب خوانی ضروری است اما می تواند از دیگر جنبه های پردازش دیداری جدا باشد ( روزنبرگ و همكاران،2000 ؛ كمپل و مك سوئی نی ، 2001 ).

     لب خوانی در مقایسه با دیگر جنبه های پردازش دیداری نیاز به اجزاء متفاوتی از پردازش اطلاعاتی دارد . برخی از توانایی های پردازش دیداری حائز اهمیت برای لب خوانی كارآمد ، درك حوادث از طریق مشاهده حركات است . لب خوانی مانند خواندن نیست كه با استفاده از اشكال لب به عنوان " حروف " به شناخت رویداد گفتاری بپردازد ، بلكه موقعیت عملكردی منحصر به فردی در رابطه با الگوهای پردازشی ( سالم و ناسالم ) مواد دیداری دارد ( لیبارت و لچات ، 2001 ) . گرچه لب خوانی می تواند از خواندن و بازشناسی چهره ها و بیان چهره ای جدا باشد . با این وجود جهت ردگیری منطقی، نیاز به پردازش موثر چهره دارد . زیرا در لب خوانی ، الگوهای متغیر ماهیچه هـای چهـره ، خـود به تنهـایی فرایند نهایی لب خوانی را رقم می زننـد ( كمپل ، 1992 ) .

      برخی پژوهشگران ( رونبرگ و جوهانسون ، 1996 ) گفتــــار خوانی را با استفاده از نمایش نقاط نورانی مورد بررسی قرار دادند . در این حالــت ، نقاط منتخب بر سطح بدن فرد متحرك روشن می شوند . این نقـــــاط در وضعیت سكون و بــدون حركت قابـل شنـاسـایـی نیــست امـــا بــا بــه حركــت درآمــدن ، فــوراً

 تشخیص داده می شوند. پرت و همكاران ( 1990 ) و چندین پژوهشگر پیشین اذعان كردند جهت حركت بدن ، نوع فعالیت ، تشخیص تعداد افراد و حتی شناسایی آنها ، جنس و سن آنها ، همگی از چنین نقاط نورانی قابل شناسایی اند .علاوه بر این نولتون و تارتر ( 1981 ) دریافتند حركات قسمتهای بدن از جمله دستها و صورت ، بیان چهره ای و حركات زبان اشاره را نیز می توان از این  طریق درك كرد ( كمپل و همكاران ، 1997 ) . روزنبلوم و همكاران ( 1996 ) دریافتند نمایش نقاط نورانی بر روی گونه ها ، لبها، دندان و زبان را می توان لب خوانی كرد . این نقاط در عین حال سبب ایجاد پدیده مك گورك هم می شود ( در قسمت بعدی به توضیح پیرامون این پدیده خواهیم پرداخت ) .

      از آنجا كه صحبت كردن ، فرایند طبیعی پویایی است ، ممكن است به عنوان حركتی زیستی ( بینائی ) تعبیر شده و توسط مكانیزمهایی كه جهت درك چنین فعالیتهایی طراحی شده اند ، مورد پردازش قرار گیرد . اما به دلایلی می توان آن را پدیده ای ویژه قلمداد كرد ( مشخصات پویایی ویژه ، ویژگی فركانسی ویژه ، تفسیر حركات در متن یك سر متحرك ، اجزای فركانسی بالاتر ) . حركاتی كه سبب تغییر شكل و اندازه فضای داخل دهان می شوند ، منعكس كننده فعالیتهای متصل به هم یكسری از ماهیچه های چهره هستند . ترتیب فعالیتهای صورت به دلیل اساس آواشناختی اش برای تقسیر گفتار حیاتی اند به عنوان مثال نه اولین و نه آخرین ژست گفتاری در یك توالی ، تقـدم و امتیاز ویژه ای ندارند ( مثلاً كود دربرابر دوك ) ( كمپل ، 1997 ؛ مك سوئی نی و همكاران ، 2000 ) .

      گرین1 ( 1987 ) خاطر نشان ساخت گفتار خوانی به طور طبیعی ماهیتی دوحسی2 دارد ، فعالیتهای گوینده را همزمان می بینیم و می شنویم . گفتار مشاهده شده دارای الگو یا رمز زمانی ویژه ای ا ست . یكی از تبعات این امر اینست كه افراد قادرند سرعتهای كم و زیاد گفتار را هم با چشم و هم با گوش تشخیص دهند . میلر ( 1985 ) گفتار مشاهده شده و گفتار شنیده شده را در تعامل با یكدیگر دانست . به صورتی كه سرعت گفتار ، طبقه بندی آواشناختی نشانه های شنیده شده را متـاثر می كند ، آیا در صورتی كه فعالیتهای پویایی چهره دچار ضایعه شوند ، تغییرات سرعت گفتار قابل مشاهده خواهند بود ؟

      كمپل و همكاران ( 1997 ) در پاسخ به این سوال پژوهش جامعی بر روی یك بیمار دچار Akinetopsic انجام دادند . خانم ل . م دچار ضایعه وسیع دو طرفه قشر آهیانه ای پس سری بود . وی قادر به گفتارخوانی یك چهره مصنوعی نبود . اما ضایعه وی پس از 17 سال ، توانایی شناسایی الگوهای گفتاری را از تصاویر بی‌حركت متاثر ننموده بود .  وی همچنین قادر به تشخیص محدودی از فعالیتهای گفتاری زنده در حالتی بود كه بسیار آهسته ارائه می شدند ، به صورتی كه گویی در حال خواندن اشكال چهره ای بی حركت است . وی قادر به طبقه بندی فعالیتهای زیستی از نقاط نورانی متحرك بود اما نمی توانست همین نقاط را در مورد گفتار شناسایی نماید ( كمپل ، 1997 ) . آنان به این نتیجه رسیدند كه اساس نوروآناتومیك و عملكردی مشاهده گفتار ، با شناسایی دیگر فعالیتهای بدن متفاوت است . همچنین به احتمال زیاد ، درك دیداری گفتاری كاملاً وابسته به مشخصات زمانی گفتار است . به عبارت دیگر همچنان كه پنت لند1 و ماسك2  ( 1990 ) ، واتی كیوتیس باتســون  ( 1997 ) و روزنبلوم و همكاران ( 1996 ) خاطر نشان ساختند تنها داده سیستم لب خوانی ،‌ درك مسیر حركت های رمزگذاری شده نشانه های چهره ا ی یا كشف جهت جریان بصری بر سطح چهره تغییر شكل یافته در اثر حركت است .

      هوارد ( 1996 ) طی پژوهشی نشان داد فعالیت FMRI برای نمایش نقاط نورانی و صفحه متحرك ، به نواحی گیجگاهی فوقانی از جمله نواحی مربوط به گوش دادن به گفتار هم گسترش می یابد . با توجه به این یافته ویژه ، لب خوانی آسیب دیده ل . م بسیار شگفت انگیز است در صورتی كه فعالیت نرونی به عنوان فعالیت ذاتی چند حسی قابل تفسیر و متكی بر نواحی گیجگاهی فوقانی سالم باشد ، حس ایجاد شده ، درك سخن گفتن یك فرد می باشد . لیستهای گفتار خـوانی بی صـدا ، نـوعـی “ پژواك ” از خود به جا می گذارند ، چنان كه گویی شنیده شده اند . این اثر با شنیدن یك مطلب نیز ایجاد می شود ، اما با خواندن آن خیر ؛ به دیگر سخن ، ربطی به گفتار درونی ندارد ( كمپل ، 1998 ) .

     علاوه بر این كالورت و همكاران ، 1997 ادعا كردندبررسی های FMRI در مورد گفتارخوانی افراد هنجار ، حاكی از درگیری شدید فعالیت دوطرفه نواحی گیجگاهی فوقانی از جمله آنهایی است كه هوارد ( 1996 ) گزارش نموده است (فی نی و همكاران ، 2001 ) . همچنین مقایسه بیمار ل . م با دو بیمار دیگر با ضایعاتی متفاوت ، نشان دهنده این بود كه مشاهده گفتارمانند خواندن ، ممكن است نیاز به تلفیق ناحیه گیجگاهی فوقانی چپ - كه حوادث مشاهده شده را نقشه برداری می كند - و سیستم پردازش زمانی داشته باشد . اما الگوی آسیب دیدگی و دست نخوردگی سطوح مغزی در بیمارانی با ضایعات پشتی تر ، حاكی از اینست كه گفتارخوانی ، اجزاء دیداری متفاوتی داشته ، جهت كارآیی گفتارخوانی ، نیاز به درك توام حركت و شكل است ( كمپل ، 1997 ).

      مك سوئی نی ( 2002 ) در مطالعه ای بر روی داوطلبان ناشنوای مادرزاد و افراد عادی متوجه شد گفتارخوانی بی صدا در ناشنوایانی كه با روشهای شفاهی آموزش دیده بودند بیشتر مناطق قشری پشتی سینگولیت و شیار هیــپــوكامپ را تحریــك می كرد . اما گروه افراد ناشنوای مادرزاد بر عكس افراد عادی هیچ تحریكی را در مناطق تمپرال جانبی چپ نشان نمی دادند . این یافته ها نشان دهنده تاثیر تجربیات صوتی و شنوایی افراد است . شیار سینگولیت پشتی ممكن است در گفتار خوانی ناشنوایان مادرزاد موثر باشد ( مك سوئی نی ، 2002 ).

     جدیدترین یافته ها در این رابطه مربوط به پالسو1 و همكاران ( 2003 ) است كه نشان دادند درك اصوات گفتاری مجزا ( لب خوانی غیر واژگانی ) ، فعالیت دوطرفه كورتكس ثانویه شنوایی را در اطراف منطقه ورنیكه به همراه دارد . مناطق فعال شده مربوط به قشر پیش حركتی پشتی چپ و بخشی از شیار پیشانی تحتانی ( منطقه بروكا ) اند . ( پالسو و همكاران ، 2003 )




طبقه بندی: کارشناسان، 

 
 

 

آخرین پست ها
 

- سوالات رایج درمورد کاشت حلزون(نقل از صفحه تلگرام کاشت حلزون های موفق )

- اصول روش AVT

- آزمایش های شنوایی با سمعك

- ادیوگرام

- پاسخ ساقه مغز شنوایی ( ABR )

- اتو اكوستیك ایمیشن ( OAE )

- ادیومتری گفتاری

- آزمون ادیومتری صوت خالص

- آزمون رفلکس اکوستیک

- تمپانومتری

- مروری بر آزمون‌های شنوایی شناسی

- آشنایی با انواع آزمایش‌های شنوایی

- وزوز گوش (Tinnitus)

- کم‌شنوایی حسی عصبی

- کم‌شنوایی انتقالی

- علل و انواع اختلالات شنوایی

- شنوایی و صوت

- عملکرد سیستم شنوایی

- کوش داخلی

- سیستم شنوایی

- راهكارهای افزایش طول عمر سمعك

- مشاوره ژنتیك درکم شنوایی

- علل ایجاد كم شنوایی

- مشکلات جوانان ناشنوا برای یافتن شغل مناسب چیست؟

- چطور میشود برای کودک شیرخوار کتاب خواند؟

- نوجوان ناشنوایم به تازگی با ناشنوایی و سمعکش مشکل پیدا کرده.چکارکنم؟

- آیا کودک کم شنوای من آمادگی ورود به مدرسه عادی را دارد؟

- کودکان کم شنوا در میان همسالانشان

- توصیه هایی برای والدین کودکان کم شنوا بیرون از خانه

- آیا فرد با کاشت حلزون میتواند در فعالیتهای ورزشی شرکت کند؟

آرشیو کامل آخرین پست ها


 




 

 

 
.: Professional Themes in SWEET KISS :.
SWEET KISS